Eerlijke handel en duurzame familiale landbouw
Eerlijke handel en duurzame familiale landbouw

Investeren in kleine boeren in het Zuiden

De overlevingskansen van meer dan 2 miljard van de armste mensen ter wereld hangen van landbouw af. Maar zolang de ruilvoorwaarden voor de kleinschalige landbouw ongunstig blijven, zullen de kleine producenten aan het kortste eind blijven trekken.

De familiale landbouw onder-steunen, is een manier om de lokale economie te stimuleren en om extreme armoede te bestrijden (SDG 1). Daardoor kan die steun ook de emigratie vanuit landelijke gebieden afremmen. Wanneer er geen economische alternatieven zijn, draagt die beweging immers bij tot de chaotische groei van de steden. De familiale landbouw, als ze terdege begeleid wordt, is ook een landbouwmodel dat de voedselvoorziening en de voedselkwaliteit helpt te verbeteren (SDG 2), terwijl tegelijk de natuurlijke rijkdommen op lange termijn behouden blijven (SDG 13 en 15). Om die redenen ondersteunt Alterfin niet alleen de sector van de microfinancieringen, maar financiert de organisatie ook duurzame, familiale landbouw.

Alterfin financiert organisaties die zich voor een duurzame landbouwactiviteit inzetten en die zich bewust zijn van hun sociale en ecologische impact. Dankzij de leningen van Alterfin kunnen deze organisaties de oogst van de producenten voorfinancieren. Dat stelt die laatsten in staat om hun gronden volgens de landbouwkalender te bewerken. Daarnaast helpen de relaties die tussen de landbouworganisaties en de producenten groeien, die laatsten om toegang te krijgen tot de markt. Door de productie van kleine landbouwers te bundelen en te verwerken, kan de organisatie grotere volumes aan haar kopers aanbieden. De krachtverhoudingen op de markt zijn daardoor evenwichtiger zodat de kleine producenten voor hun oogst een hogere prijs kunnen krijgen en van hun werk kunnen leven (SDG 8 en 10).

Als aanvulling op die leningen op korte termijn, die op het teeltseizoen afgestemd zijn, geeft Alterfin ook financieringen op lange termijn. Daarmee kunnen de organisaties in hun infrastructuur investeren, bijvoorbeeld machines om de landbouwproducten die ze bij de producenten aankopen, te verwerken.

Onze investeringen in de duurzame landbouw in 2016

Eind 2016 bedroegen de investeringen in landbouwersorganisaties of bedrijven die zich op de kleinschalige landbouw toeleggen, 29,6 miljoen euro, goed voor 44% van alle investeringen die Alterfin beheert. Rekening houdende met alle fondsen die Alterfin beheert, hebben we in 2016 28 miljoen euro aan landbouworganisaties uitbetaald. Die financieringen zijn gespreid over 69 partners: 52 in Latijns-Amerika, 15 in Afrika, 1 in Zuidoost-Azië en 1 in het Midden-Oosten.

Alterfin financiert 19 landbouwproducten

We financieren 19 landbouwproducten, waarbij koffie het belangrijkste product blijft. Koffie vertegenwoordigt 18% van de investeringen door Alterfin. Sinds 2013 echter diversifieert Alterfin zijn investeringen en neemt het aandeel van koffie af (in 2013 bedroeg dat nog meer dan 30%). Een tweede belangrijk product in onze investeringen is cacao (8%). Daarna volgen sesam (3%), honing (3%) en wijn (2%). De andere producten waarin we investeren, zijn fruit en groenten, rijst, noten, rietsuiker, olijfolie, quinoa, textiel (alpacawol), tara, melk en soja.

We wijzen er ook op dat Alterfin in 2016 zijn partnerschappen met organisaties waarvan de landbouwproductie voor de lokale markt bestemd is, uitgebreid heeft. Heel wat landen in het Zuiden hebben het immers moeilijk om in hun eigen voedselbehoeften te voorzien. Daarom is het zinvol om de binnenlandse productie voor de plaatselijke distributie te ondersteunen. Zo heeft Alterfin in Senegal in de rijstbouw geïnvesteerd, en in Kenia in de sector van de mangopulp - twee producten voor de lokale markt. Samen liepen die investeringen eind 2016 op tot een bedrag van 720.000 euro.

Welk type van partners financiert Alterfin?

Hoewel Alterfin in het verleden hoofdzakelijk organisaties die in het fairtrade-circuit actief zijn, ondersteund heeft, financieren we nu ook organisaties die geen certificatie verkregen hebben, maar die wel mens- en milieuvriendelijke werkwijzen toepassen. Dat betekent dat Alterfin vandaag in de sector van de duurzame landbouw niet alleen landbouworganisaties als partner heeft,  maar ook kleine en middelgrote ondernemingen (KMO’s) die zich op de kleinschalige landbouw richten, die met kleine landbouwers werken en die de producenten in het Zuiden een toegevoegde waarde kunnen bieden. Die ondernemingen zijn over het algemeen te groot voor microfinancieringen, maar te klein om bij een commerciële bank een lening te krijgen.

De maatschappelijke verwezenlijkingen van onze partners

Eind 2016 kunnen onze 38 partnerorganisaties mooie verwezenlijkingen op maatschappelijk vlak voorleggen. Onze partners vertegenwoordigen 69.736 producenten, onder wie meer dan 20.000 vrouwen, en bijna 2.100 vaste werknemers.

In totaal hebben ze in 2016 voor 369 miljoen euro aan goederen verkocht, waarvan 66% met een certificaat (fairtrade en/of biologische landbouw, of nog een ander certificaat zoals Utz of Rainforest Alliance) (SDG 12).

De toekomst veilig stellen met fairtrade-premies

Kopers van fairtrade-producten betalen niet alleen een minimumprijs, maar zijn ook bereid een premie te betalen. Het totale bedrag dat in 2016 aan onze fairtrade-partners als premie toegekend werd, bedroeg 15,5 miljoen euro.

De producenten binnen de landbouworganisaties beslissen op democratische wijze over het gebruik van de premies.

In 2016 werd een groot gedeelte aan de producenten uitbetaald (41%). Wat overbleef, kreeg uiteenlopende bestemmingen: infrastructuurverbeteringen (33%), verhoging van de productiekwaliteit en veilig stellen van de certificaties (17%), opvoedingsprojecten (3%) en gezondheidsprojecten (2%).

Meer dan een zakelijke relatie

Onze partners in de sector van de duurzame landbouw willen een relatie op lange termijn uitbouwen met de landbouwers. Dat blijkt uit verscheidene aspecten. Een erg grote meerderheid van onze partners biedt de producenten extra diensten aan om de geoogste producten te bundelen en te verwerken. 91% van de organisaties levert de producenten technische ondersteuning zodat ze producten van een hogere kwaliteit kunnen kweken en tegelijk een hoger rendement kunnen halen. Meer dan 80% biedt ook financiële diensten aan. Dat is essentieel voor de landbouwers die voor het teeltseizoen vaak grote investeringen moeten doen. We vermelden ook dat de producenten vaak steun in natura krijgen, zoals zaaigoed of meststoffen. Ten slotte bieden de organisaties ook diensten aan op het vlak van onderwijs en gezondheidszorg, of werken ze projecten uit voor vrouwen of voor de gemeenschap. Op die manier willen de organisaties bijdragen tot een hogere levenskwaliteit van de landbouwers en hun gezin.