Van Laos naar fairtrademarktende kracht van collectieve actie voor eerlijkE koffie

Op het Bolovens-plateau leven verschillende etnische minderheden nog altijd op traditionele wijze, vaak in armoede. Het tropische klimaat wordt hier getemperd door de grote hoogte – tussen 1.000 en 1.300 meter – met als gevolg een constante luchtvochtigheid en koele temperaturen. Vegetatie en landbouwgewassen groeien hier dan ook weelderig. De grootste motor voor de lokale economie is de koffieteelt.

Samen sterker

Koffie is het vijfde grootste exportproduct van Laos, met Lao Robusta als meest geprezen variant. Maar liefst 95% van alle koffie die in het land geteeld wordt, komt van het Bolovens-plateau, waar ook de CPC (Coffee Producers' Cooperative) gevestigd is.

Voordat ze zich bij de coöperatie aansloten, kampten de koffieproducenten hier met dezelfde problemen als miljoenen kleinschalige producenten wereldwijd: een lage opbrengst, een slechte onderhandelingspositie en tussenpersonen die oneerlijk lage prijzen betaalden. Vele koffieproducenten in afgelegen gebieden verkochten hun bescheiden opbrengst aan opkopers die veel minder dan de marktwaarde betaalden.

Hoe de coöperatie het verschil maakt

De beste manier om zo’n patroon te doorbreken, is de krachten bundelen in een coöperatie, zoals CPC. De coöperatie ondersteunt haar leden op verschillende manieren:

• prefinanciering van de oogst, wat de producenten de middelen biedt om te investeren in hun bedrijf;
• technische ondersteuning, waardoor de oogsten alsmaar groter en van betere kwaliteit worden;
• hulp bij het behalen van certificaten (zie verder).

“Vroeger was iedereen op zichzelf aangewezen. Nu vormen we een collectief en verwerken we de koffie samen. Dat werkt veel beter.”

Certificering levert betere prijzen op

Door de krachten te bundelen, staan de leden van CPC sterk genoeg om te onderhandelen met internationale kopers. En dankzij de certificaten voor biologische landbouw en fair trade die ze met de financiering van Alterfin behaalden, kan de coöperatie hun productie tegen een aantrekkelijke prijs afnemen. Sayakone Onnaly, algemeen directeur van CPC:

“Deze certificering geeft ons een betere toegang tot de markt, en met de premies die we verdienen, kunnen we projecten uitvoeren die de hele gemeenschap ten goede komen.”

Voordelen die verder reiken dan de landbouw

In 2023 voerde Alterfin een diepgaand onderzoek uit naar de impact van haar steun aan CPC. De resultaten liegen er niet om: 96% van de leden van CPC stelt het financieel beter sinds de aansluiting bij de coöperatie.

De hogere gewasopbrengst, de betere kwaliteit van de koffie en de toegang tot fairtrademarkten hebben geleid tot meer inkomsten. En die komen niet alleen individuele gezinnen, maar ook de hele gemeenschap ten goede.

“Dankzij de coöperatie hebben we nu wegen in goede staat, een nieuwe school en een klein ziekenhuis in onze gemeenschap. We hebben ook een fonds opgericht, zodat onze leden leningen kunnen aangaan tegen een lage interestvoet. En daarnaast biedt CPC technische ondersteuning voor bodembeheer en -verwerking.”

Positieve spiraal

Toen Alterfin in 2009 op het toneel verscheen, had CPC niet de middelen om de oogst van de leden te prefinancieren. Dat is nochtans essentieel, want de koffieproducenten kunnen niet wachten tot hun koffie verkocht is om hun inkomen te ontvangen.

Deze financiële steun zette een positieve spiraal in gang: onze aanwezigheid en de toegenomen productie hebben intussen een andere internationale investeerder en nieuwe kopers aangetrokken.

Het verhaal van CPC toont aan dat met de juiste technische en financiële ondersteuning kleinschalige landbouwers de wereldmarkt kunnen veroveren, terwijl ze tegelijkertijd hun leefomgeving beschermen en hun gemeenschap versterken.

Daarom is markttoegang zo'n belangrijke pijler voor Alterfin.

Al dertig jaar ondersteunen wij tientallen coöperaties zoals CPC, waardoor tienduizenden kleinschalige landbouwers de weg gevonden hebben naar eerlijke, duurzame markten.

Bekijk hier de video over CPC:

‍