De planeet beschermen, landschap voor landschapMet onze partner Kennemer Foods

Kennemer Foods werd in 2010 opgericht als aankoop- en verwerkingscentrum voor cacao.

Vanaf dag één legde het bedrijf één duidelijke regel vast: geen ontbossing - alleen telen op bestaande landbouwgrond. Om de dalende bodemvruchtbaarheid, veroorzaakt door schadelijke landbouwpraktijken, tegen te gaan, zetten ze volop in op agroforestry: een ideale teeltmethode voor cacaobomen.

Een ander basisprincipe: zo weinig mogelijk pesticiden en fungiciden. In plaats daarvan maken ze natuurlijke meststoffen ter plaatse. Bladeren, oogstresten… alles wordt gecomposteerd om de bodem te verrijken.

“Onze keuzes komen niet alleen voort uit een groene ambitie: het zijn rationele keuzes om onze activiteit duurzaam te maken,” zegt Jonna Bickel, Impact & Sustainability Officer bij Kennemer Foods.

‘Holistisch’ is geen hol woord

Om te garanderen dat hun cacao afkomstig is van niet-ontboste gronden, ontwikkelde Kennemer een traceersysteem, inclusief geolocatie van alle percelen. Zo is het bedrijf klaar om te voldoen aan de Europese anti-ontbossingsverordening (EUDR).

Maar om ontbossing echt aan te pakken, moet je ook de oorzaken begrijpen. In de vlaktes van Mindanao rukken commerciële plantages en verstedelijking steeds verder op. Daardoor worden boeren richting de heuvels geduwd, waar ze noodgedwongen moeten ontbossen om te overleven. Een vicieuze cirkel die de landbouwgrens steeds verder naar afgelegen gebieden verschuift.

“Dat is de landscape approach van Kennemer: begrijpen hoe wat er op één plek gebeurt, invloed heeft op het hele gebied,” legt Jonna uit.

“Alles hangt samen. Je wil een goede oogst? Dan heb je vruchtbare grond nodig. Daarvoor moet je ontbossing stoppen en duurzame landbouwpraktijken toepassen. En daarvoor moet je dan weer samenwerken met de gemeenschappen en luisteren naar hun noden. Je moet hen alternatieve inkomensbronnen bieden en hun voedselzekerheid helpen beschermen. Zonder een holistische aanpak valt alles uit elkaar.”

Facilitators, niet gewoon opkopers

Landbouwpraktijken veranderen vraagt tijd en diplomatie. En eens de boeren ervan overtuigd zijn dat ze er baat bij hebben om zich bij Kennemer aan te sluiten, worden ze opgeleid in de normen en werkmethodes van het bedrijf.

De ultieme beloning? Certificeringen - en de premies die daarbij horen. Dat is een werk van lange adem, maar in 2024 zagen 6.000 van hun producenten het eindelijk lonen, toen ze onder meer de Rainforest Alliance-certificering behaalden.

Decentralisatie als sleutel tot duurzame groei

Vandaag is Kennemer Foods sterk gegroeid, onder meer dankzij de steun van Alterfin, die in 2018 als eerste internationale kredietverstrekker instapte. Om de veerkracht van de producenten te vergroten, heeft Kennemer haar aanbod verder gediversifieerd: naast cacao - vooral bestemd voor export - verkoopt het bedrijf nu ook groenten en fruit voor de lokale markt. En het bedrijf wil verder groeien: van 20.000 partner-producenten vandaag naar 100.000 in de komende jaren.

Natuurlijk vraagt dat om verdere decentralisatie. Zo gebeurt het drogen van de cacaobonen bij Kennemer vooral in zonne-energiedrogers - niet alleen een milieuvriendelijkere oplossing, maar ook eentje die de kwaliteit en smaak aanzienlijk verbetert.

Kennemer Foods beschikt over vijf centrale zonne-drooginstallaties, aangevuld met kleinere units die nu door de gemeenschappen zelf worden beheerd. “De afstanden werden gewoon te groot. We konden niet blijven wachten tot alle bonen hierheen gebracht werden om te drogen,” legt Jonna uit.

Die decentralisatie geldt ook voor kennisdeling: Kennemer bouwt volop aan een netwerk van Cacaopreneurs, ambassadeurs die binnen hun gemeenschap de duurzame landbouwpraktijken verspreiden die het bedrijf aanraadt.

Duurzame landbouw in dienst van gedeelde welvaart

En zo werkt Kennemer, landschap per landschap en landbouwer per landbouwer, aan de verspreiding van een landbouwmodel in Mindanao dat mens, economie en natuur opnieuw met elkaar verzoent.

En dat is wat Alterfin al 30 jaar samen met haar partners en coöperatieve leden bewijst: de bescherming van de planeet is geen rem op ontwikkeling, maar net een voorwaarde.