Lancering milieustrategieInterview met Pallavi, Environmental and social Impact Manager

Met de lancering van onze milieustrategie versterken we de veerkracht van kleinschalige landbouwers en beschermen we hun ecosystemen.

Benieuwd hoe de strategie nu eigenlijk tot stand kwam? Lees het allemaal in onderstaand interview!

Sinds de oprichting in 1994 stond armoedebestrijding altijd al centraal in de missie van Alterfin. Maar hoe passen het milieu en duurzaamheid in dit plaatje? En waarom moeten we op beide fronten tegelijkertijd inzetten? 

Inderdaad, de strijd tegen armoede vormt de basis van onze missie. Dit doel sluit trouwens naadloos aan bij de eerste Duurzame Ontwikkelingsdoelstelling van de Verenigde Naties. 

Eerst en vooral wil ik benadrukken dat armoede geen geïsoleerd probleem is. Armoede is namelijk verbonden aan verschillende globale uitdagingen, waaronder de klimaat- en milieucrisis waarmee we vandaag geconfronteerd worden.

Op welke manier zijn armoede en milieu dan concreet met elkaar verbonden? 

Kwetsbare mensen en mensen die in armoede leven worden vaak het hardst getroffen door de gevolgen van de klimaatverandering, die hun levensonderhoud en welzijn bedreigt. Tegelijkertijd dragen zij net het minst bij aan de oorzaken van de klimaatcrisis.

"Bovendien zijn kleinschalige landbouwers grote beschermers van biodiversiteit"

Wanneer we dus de impact van het klimaat op deze bevolkingsgroepen willen aanpakken, moeten we ons niet beperken tot het verminderen van milieuverval en broeikasgasemissies. Het gaat ook om het beschermen van kwetsbare gemeenschappen door hen de juiste tools en kansen aan te reiken. Zo kunnen zij zich aanpassen en zelfs herstellen en gedijen ondanks deze uitdagingen.

Het is in deze context dat de nieuwe milieustrategie van Alterfin pas echt betekenis krijgt.

Onze strategie is niet enkel gericht op klimaatactie, maar kent eveneens een diepgaande sociale component die benadrukt dat oplossingen voor de klimaatcrisis en armoedebestrijding onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn als we duurzame positieve impact willen creëren.

De bescherming van onze planeet maakt al lang deel uit van de impactpijlers van Alterfin. Hoe is het nu eigenlijk gesteld met onze ecologische impact?

Eerst deel ik graag enkele algemene cijfers.

Wereldwijd hebben landbouw en voedselproductie een aanzienlijke negatieve impact op het milieu. Dit valt voornamelijk te wijten aan commerciële landbouw en veeteelt:

• Meer dan 50% van de bewoonbare aardoppervlakte wordt gebruikt voor landbouw en meer dan 80% van de ontbossing wereldwijd is te wijten aan de landbouwsector. 
• De sector verbruikt op zichzelf meer dan 70% van het beschikbare zoetwater en draagt bij aan zo’n 30% van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. 
• Eén derde van de bodem is in verval, vooral door slechte landbouwmethoden. Hierdoor kan de bodem niet langer de nodige zorg bieden aan haar gewassen.

Deze cijfers vertellen ons dus dat landbouw, zoals die vandaag wordt bedreven, een enorme druk uitoefent op onze natuurlijke grondstoffen.

Dit is niet echt verrassend aangezien 70% van de landbouwoppervlakte wordt gebruikt voor veeteelt en het telen van veevoeder, terwijl slechts 30% bestemd is voor de productie van gewassen die niet voor veeteelt bedoeld zijn, zoals groenten en fruit.

Sterker nog, van deze 30% aan landbouwgrond, bezit slechts 15 tot 20% een label dat duurzame landbouwmethoden garandeert, denk maar aan Bio, Global GAP of Rainforest Alliance.

Bij Alterfin zijn 71% van de kleinschalige boeren die we ondersteunen via onze partners in het bezit van zulke certificeringen. We zijn dus al op de goede weg in vergelijking met de globale percentages.

Maar nu vraag je jezelf waarschijnlijk af hoe het met de overige 29% van de producenten gesteld is?

Inderdaad, je slaat de nagel op de kop. Hoe weten we dat de andere 29% ook duurzaam handelen?

Ik wil graag eerst even benadrukken dat certificeringen niet voor iedere onderneming even doorslaggevend zijn. Hier zijn verschillende redenen voor:

• Bepaalde productieketens kennen simpelweg niet genoeg marktvraag naar gecertificeerde producten.
• Certificeringen zijn soms te kostelijk om te onderhouden.

Dit weerhoudt ons er echter niet van ervoor te zorgen dat alle producenten duurzame landbouwpraktijken toepassen.

Voor elke investering die we maken, voeren we uitgebreide ecologische en sociale evaluaties uit. Deze diepgaande analyses dekken aspecten zoals bodembeheer, risico op ontbossing, waterverbruik en afvalbeheer, klimaatbestendigheid en biodiversiteit.

Bovendien zijn kleinschalige landbouwers grote beschermers van biodiversiteit. In tegenstelling tot grote commerciële landbouwbedrijven, vermijden ze vaak monocultuur. Zo beschermen en versterken ze de fauna en flora aanwezig in hun ecosystemen.

"In plaats van méér van onze landbouwpartners te verwachten, moet onze prioriteit liggen bij hún bescherming en moeten we hen voorbereiden op de uitdagingen van de klimaatverandering"

Dankzij verantwoorde partnerkeuzes en sociale en ecologische evaluaties zorgt Alterfin er dus voor dat 100% van haar landbouwinvesteringen duurzaam zijn.

Kan je onze lezers een concreet voorbeeld geven van de huidige inspanningen van Alterfin?

Natuurlijk! De technische assistentie voor onze Keniaanse partner Mavuno Organics is een mooi voorbeeld van wat we al bereiken. Deze partner gebruikt enkel regenwater voor de productie van haar bio-avocado's.

We financierden een studie over inkomsten- en marktdiversificatie. Dankzij de inzichten konden ze hun veerkracht opbouwen en een strategie ontwikkelen voor de diversificatie van de inkomsten van landbouwers, zodat ze niet langer enkel afhankelijk zijn van de avocadoproductie, maar ook andere gewassen en activiteiten inzetten om een stabiel inkomen te waarborgen.

Via deze aanpak bouwen landbouwers veerkracht op tegen problemen zoals verlies van oogst door klimaatveranderingen of marktschommelingen. Tegelijkertijd wordt de duurzaamheid van de landbouwbedrijven gewaarborgd.

"We weten dat onze investeringen ecologisch duurzaam zijn, maar we willen nog uitgebreidere doelen bereiken omdat de uitdagingen steeds groter worden"

En ik voel de vraag al hangen: avocado's zijn toch slecht voor het milieu? Niet per se!

Mavuno Organics teelt bijvoorbeeld avocado’s op een zeer duurzame manier. De producenten gebruiken namelijk enkel regenwater. Bovendien zijn avocadobomen best wel droogtebestendig en dragen ze zelfs op een positieve manier bij aan de bodemgezondheid. De bomen zijn dus een waardevolle aanwinst in bepaalde gebieden, zeker als je weet dat het belangrijkste milieurisico van avocado’s te maken heeft met de hoeveelheid water die ze verbruiken.

Wat dit voorbeeld nog interessanter maakt, is dat de producenten van Mavuno Organics ondanks het risico op onvoldoende rendement, niet voor een hogere avocadoproductie maar voor een duurzame aanpak kozen: de diversificatie van hun inkomsten, wat ook hun economische positie versterkte.

‍

Alterfin draagt dus al op een positieve manier bij aan het milieu. Waarom lanceren we dan een nieuwe milieustrategie? Welke impact wilt Alterfin hiermee bereiken?

De klimaatcrisis dwingt ons om onze grenzen te verleggen en nieuwe manieren te zoeken om onze impact te vergroten. We moeten ambitieuze doelen stellen want de uitdagingen zijn groter dan ooit.

We weten dat onze investeringen ecologisch duurzaam zijn, maar we willen nog een stapje verder gaan en onze activiteiten aanpassen en nieuwe oplossingen vinden.

De strategie is gebaseerd op twee belangrijke doelstellingen:

1. De veerkracht van onze partners en eindbegunstigden versterken tegen de gevolgen van klimaatverandering, en hun economische kwetsbaarheid te verminderen.
2. Bloeiende ecosystemen waarborgen, door de positieve ecologische impact van onze landbouwportefeuille te maximaliseren.

"Veerkracht is een onmisbare component in onze missie"

Deze elementen vormen de basis van onze milieustrategie, die gevormd werd door de uitdagingen die we met eigen ogen waarnemen tijdens de samenwerking met onze partners.

En wat zijn de verdere plannen? Hoe past de milieustrategie binnen de toekomstvisie van Alterfin?

Nu is het tijd om de handen uit de mouwen te steken! Want een strategie heeft pas waarde wanneer ze wordt omgezet in concrete actie.

Om van deze nieuwe milieustrategie werkelijkheid te maken, zullen we deze integreren in onze bestaande systemen. We hebben een gedetailleerd plan ontwikkeld voor 2025 met duidelijke acties, verantwoordelijkheden, deadlines en KPI’s (Kritieke Prestatie Indicatoren). Zo kunnen we onze vooruitgang goed opvolgen.‍‍
‍

Bedankt voor deze inzichten, Pallavi. Zou je nog iets willen delen over wat jij zelf hebt bijgeleerd tijdens de voorbereiding van deze nieuwe strategie?

Zeker en vast. Twee zaken zijn mij overduidelijk geworden tijdens mijn onderzoek:

• De diepgaande link tussen armoede en het milieu.
• Alterfin presteert eigenlijk al behoorlijk goed op vlak van milieu.

Voor we de strategie uitstippelden, voerden we grondig onderzoek uit, zowel intern als extern, om de ecologische impact van onze activiteiten beter te begrijpen. Daarbij werkten we nauw samen met consultants en experts op vlak van landbouw en milieuduurzaamheid.

Vanaf het begin was ons doel glashelder: onze milieuprestaties verbeteren.

Na hun analyse van ons portfolio, stelden de experts ons een vraag die me is bijgebleven: “Wat willen jullie nog méér doen? Jullie zitten al op het juiste spoor.”

Dat moment was écht een openbaring voor mij. We beseften dat we al uitstekend werk leverden, maar dat de echte verandering moet plaatsvinden in onze manier van denken.

Het werd ons overduidelijk dat de boeren en organisaties die we ondersteunen geen onderdeel zijn van het probleem, maar van de oplossing.

In  plaats van méér van onze landbouwpartners te verwachten, moeten we hen beschermen en voorbereiden op de toenemende uitdagingen van de klimaatverandering.

Dat was het moment waarop veerkracht onze absolute prioriteit is geworden, omdat het een onmisbare component is in het nastreven van onze missie.

Het verbeteren van onze ecologische impact is slechts een cruciale stap binnen dit proces. Deze benadering zorgt voor gezonde ecosystemen, zodat producenten, partners en gemeenschappen duurzaam kunnen blijven floreren.