Bescherming van onze planeet: schijnwerpers op CADESA's impactHoe de landbouwpartners van Alterfin gezonde ecosystemen bevorderen

De cacaoproductie in Côte d’Ivoire kreeg de afgelopen jaren te maken met tal van uitdagingen op vlak van duurzaamheid, milieu, economie en maatschappij, en worstelt hier nog steeds mee.

Te midden van deze uitdagingen valt onze partner CADESA extra op dankzij haar aanzienlijke sociale en economische impact op de kleinschalige landbouwers waarmee ze samenwerkt. Maar hoe zit het met hun impact op het milieu?

Om antwoord te bieden op de toenemende klimaatuitdagingen, gaat CADESA samen met haar producenten op zoek naar nieuwe manieren om zowel de bescherming van onze planeet verder te zetten als in hun levensonderhoud te voorzien. Dit doen ze door hun gewassen te diversifiëren, klimaat-slimme landbouwpraktijken te promoten en ontbossing actief te bestrijden.

Hun inspirerende tweevoudige aanpak combineert economische en ecologische prikkels. Ze weerspiegelt perfect de ambities van de nieuwe milieustrategie van Alterfin, om gezonde ecosystemen te behouden en te herstellen.

Vele uitdagingen voor de cacaosector in Côte d’Ivoire

De afgelopen decennia kreeg de cacaosector in Côte d’Ivoire te maken met een reeks onfortuinlijke gebeurtenissen die de ecosystemen in het land, de cacao-industrie en het levensonderhoud van de producenten zwaar onder druk zette.

Regenwouden van Côte d’Ivoire onder druk

Tijdens de politieke crisis in het begin van de jaren 2000 nam het aantal illegale cacaoplantages in beschermde wouden toe. Zowel lokale als niet-lokale mensen maakten van de situatie gebruik om beschermde gebieden in te nemen en er vervolgens aan landbouw te doen. Dit slechte landbeheer droeg sterk bij aan de ontbossing van het regenwoud in Côte d’Ivoire, waarbij het land zo’n 25% van haar primaire bossen verloor tegen 2019.

De laatste jaren heeft de cacaosector echter duidelijke stappen gezet om haar inzet voor de bescherming van de planeet te versterken en ontbossing te verminderen. Door bijvoorbeeld de traceerbaarheid van cacao te verbeteren en reputatieschade te beperken, draagt de sector ook bij aan het levensonderhoud van de producenten.

De sector investeerde ook in verschillende certificeringsprogramma’s, zoals dat van Rainforest Alliance, om sectorspecifieke problemen zoals ontbossing aan te pakken.

Toch hebben certificeringen ook beperkingen. Zo is er bijvoorbeeld sinds de COVID-19 pandemie een dalende vraag naar gecertificeerde cacao op de wereldmarkt. Deze trend zien we ook in andere waardeketens, zoals de biologische avocado’s van onze partner Mavuno Organics.

Samen met onvoorspelbare weerspatronen zoals onregelmatige regenval, lange periodes van droogte en stijgende temperaturen, leiden deze sectorspecifieke factoren tot hogere cacaoprijzen op de wereldmarkt.

‍

Hoge prijzen, maar lage inkomens

Door de klimaatverandering wordt de productie van cacao steeds onvoorspelbaarder. Hierdoor kunnen steeds minder boeren rekenen op een constante oogst en neemt de totale opbrengst af.

In combinatie met de moeite die de sector heeft om aan nieuwe internationale exportregels te voldoen, leidde het onevenwicht tussen vraag en aanbod op de wereldmarkt tot torenhoge cacaoprijzen.

Helaas profiteren de producenten en hun gemeenschappen niet van deze prijsstijgingen. Integendeel, de stijgingen vergroten de kwetsbaarheid van cacaoboeren en de uitdagingen waarmee ze al kampen.

Tegenwoordig ontvangt een cacaoboer gemiddeld slechts 6% van de verkoopprijs van een chocoladereep. Dit is een schrijnende herinnering aan de cruciale rol van Fair Trade netwerken, die zich inzetten voor eerlijke handel en een eerlijk inkomen voor de producenten.

Het is dus belangrijk dat we de groeiende ecologische én economische kwetsbaarheden van CADESA samen aanpakken. Dit is de sleutel om op lange termijn de duurzaamheid van de coöperatie te verbeteren, in het levensonderhoud van de producenten te voorzien en gezonde ecosystemen te waarborgen.

CADESA’s acties voor een duurzame toekomst

Geen woorden,maar daden.

Bezorgd door water allemaal op het spel staat, zet CADESA samen met haar producenten concrete stappen om de kern van deze problemen aan te pakken, door:

• In te zetten op duurzame landbouwpraktijken
• Diversificatie in gewassen aan te moedigen
• Gebruik te maken van verschillende landbouwtechnologieën

‍

Inzetten op duurzame landbouwpraktijken

CADESA leidt haar boeren op in verschillende klimaat-slimme landbouwtechnieken, zoals het telen van cacao in de schaduw, een vorm van agrobosbouw die voorkomt dat bomen verdwijnen en helpt om ecosystemen te herstellen.

Tot nu toe implementeerden al meer dan 1.000 van hun producenten agrobosbouw – zoals ook onze partner FFDL aanmoedigt – wat onder andere de koolstofvastlegging sterk bevordert.

Het proces gekend als koolstofvastlegging vermindert de hoeveelheid broeikasgassen en draagt bij aan een evenwichtiger klimaat. Een gezonde bodem werkt namelijk als een natuurlijke spons die koolstofdioxide (CO2) uit de atmosfeer opvangt en opslaat als organisch materiaal.

Het telen van cacao onder een bladerdak heeft ook bijkomende voordelen. Zo verbetert de methode de bodemkwaliteit, vergroot ze de biodiversiteit, biedt ze onderdak aan verschillende diersoorten en kan ze bijdragen aan de ontwikkeling van diversificatiestrategieën.

Diversificatie als hulpmiddel voor de bescherming van onze planeet

CADESA voorziet een veilige en eerlijke afzetmarkt voor al haar producenten en helpt hen bovendien om hun gewassen te diversifiëren. Naast cacao, momenteel goed voor7 5% van de verkoop, worden nu ook cashewnoten, koffie en rubber geteeld, goedvoor 25% van hun verkoop.

Tot nu toe omarmden al meer dan de helft van de 4.590 producenten deze strategie en telen ze minstens twee gewassen. Dit is een cruciale buffer tegen de onvoorspelbaarheid van de landbouwsector.

Waarom is diversificatie belangrijk? De strategie helpt de boeren zich aan te passen aan instabiele cacaoprijzen en de toenemende gevolgen van de klimaatverandering op hun productie te verzachten. Uiteindelijk versterkt de diversificatiestrategie hun economische veerkracht en stabiliteit en moedigt ze hen tegelijkertijd aan om meer zorg te dragen voor het milieu.

Diversificatie en agrobosbouw zijn dus alvast een goed begin. Toch kunnen we nog meer actie ondernemen om de kwetsbare ecosystemen van CADESA’s producenten te beschermen.

Technologieën slim inzetten

Sinds 2017 maakt CADESA gebruik van geolokalisatie om ervoor te zorgen dat haar producenten niets in beschermde gebieden telen.

Hoe gaat dit precies in zijn werk? Door gebruik te maken vaan aardobservatietools en geo-spatiale gegevens kunnen ze geplotte locaties van de percelen vergelijken met gegevens over bosbedekking en de grenzen van beschermde gebieden. Zo kunnen ze boerderijen identificeren die mogelijks de regenwouden bedreigen.

Op basis van deze inzichten laat CADESA enkel cacao toe van boerderijen die meer dan 2km van beschermde gebieden verwijderd zijn. De techniek maakt deel uit van bredere inspanningen om de traceerbaarheid van cacao, van boerderij tot haven, te verbeteren.

Ontbossing kan dus worden bestreden met de juiste transparantie en technologie, beiden essentieel wanneer we verandering teweeg willen brengen. Het succes van zulke technologieën hangt echter ook af van de zelfstandigheid van de kleinschalige landbouwers. We moeten hen ook de nodige middelen bieden om over te schakelen op duurzame cacaoproductie.

‍

Alterfin en CADESA: een gedeeld engagement voor de bescherming van onze planeet

Al negen jaar lang zetten we het kapitaal van onze vennoten in voor de sociale onderneming CADESA. We ondersteunen dus kleinschalige landbouwers, zodat ze kunnen floreren te midden van de klimaatuitdagingen.

Deze samenwerking stelt CADESA en haar producenten in staat om gezonde ecosystemen te beschermen en bijkomende milieuschade te voorkomen. Hun ingrijpende acties sluiten naadloos aan bij onze 4e impactpijler: het beschermen van onze planeet. Ze weerspiegelen ook de doelstellingen van onze nieuwe milieustrategie: het versterken van de veerkracht van demeest kwetsbaren en de ecosystemen waar we allemaal afhankelijk van zijn.