COPAK en 30 jaar AlterfinEen verhaal over lokale waardecreatie

Hij herinnert het zich nog alsof het gisteren was: zijn eerste afspraak bij de bank. De Belg Dimitri Moreels kwam er zijn vernieuwend businessplan voorstellen, waarin hij rotsvast geloofde. Hij had financiering nodig om COPAK, het bedrijf dat hij enkele jaren eerder had opgericht, verder uit te bouwen.

Maar ondanks zijn enthousiasme, was het antwoord van de banken steeds resoluut ‘nee’.

Deze ervaring klinkt veel van onze partners bekend in de oren. Hun  worden vaak als te klein, te risicovol of teweinig winstgevend beschouwd. Net daarom bestaat Alterfin: om lokale ondernemers met voldoende potentiële impact een kans te geven.

Ondanks de moeilijke toegang tot financiering, kon COPAK groeien dankzij de steun van Alterfin. Wij waren niet enkel hun eerste investeerder, maar zijn sinds 2018 ook hun voornaamste bron van financiering gebleven. En kunnen rekenen op duurzame en stabiele investeerders is essentieel voor ondernemingen met groeiplannen.

Een waardevol erfgoed, het beschermen waard

De Compagnie des Produits Agricoles du Kivu (COPAK) werd in augustus 2015 opgericht door Dimitri Moreels. De onderneming is gevestigd in Beni, een stad in het uiterste noorden van de provincie Noord-Kivu. Zo’n 350km van Goma, ligt deze regio regelmatig onder vuur van gewapende groeperingen, al wordt het gebied minder blootgesteld aan geweld dan de zuidelijker gelegen regio’s waar het Congolese leger en M23 elkaar bevechten.

COPAK streeft naar betere inkomens voor kleinschalige producenten – in nauwe samenwerking met hen:

• Enerzijds door het toegang tot internationale markten te geven;
• Anderzijds door diverse activiteiten te ontwikkelen die de boeren ondersteunen en hun levensomstandigheden verbeteren.

Vandaag hebben hun inspanningen een directe impact op zo’n 6.000 landbouwgezinnen.

Tussen cacao en lokale veerkracht

Tijdens ons gesprek naar aanleiding van 30 jaar Alterfin, stelden we COPAK de volgende vraag: ‍

Hoe kunnen coöperaties bijdragen aan stabiliteit in conflictgebieden?

Volgens Moreels is het antwoord kort maar krachtig:

"We zorgen ervoor dat mensen iets te verliezen hebben."

Daarmee doelde hij op de landbouwgronden van de boeren, die hen een echte bron van inkomsten bieden en hen in staat stellen waardig te leven. Die gronden liggen bovendien in een gebied met een uitzonderlijke biodiversiteit, aan de poorten van het Virunga National Park.

COPAK werkt nauw samen met de parkstichting, want ze een gemeenschappelijk doel delen: de bestaansmiddelen van de lokale bevolking verbeteren.

Dat is bovendien de beste manier om mensen weg te houden van illegale activiteiten zoals stroperij, ontbossing of zelfs rekrutering door rebellen.

Een ander gedeeld uitgangspunt van het park en COPAK: het belang van verantwoorde landbouwpraktijken - een absolute voorwaarde in de strijd tegen ontbossingen bodemaantasting. Het park gelooft zó sterk in het werk van COPAK dat het gedeeltelijk heeft bijgedragen aan de bouw van hun verwerkingsfabriek voor chiazaad en koffie.

Diversifiëren en meerwaarde creëren

Maar COPAK betekent meer dan bescherming – COPAK staat ook voor innovatie. We ontdekten hoe de coöperatie lokaal waarde toevoegt aan haar cacao door die ter plaatse te transformeren in chocoladerepen – de allereerste ooit die in DRC zelf worden gemaakt! Een belangrijke stap om opnieuw controle te krijgen over de cacaoketen.

Een andere manier om weerbaar te blijven? De diversificatiestrategie die COPAK vanaf het begin toepaste. Dat verliep niet zonder uitdagingen en niet elke poging was een succes. Toch is het aandeel van cacao in hun omzet (96–98%in 2023–2024) intussen aangevuld met de export van chiazaad, vanille en medicinale planten.

COPAK vergeet ook de lokale markt niet: de coöperatie werkt aan een nieuwe productieketen rond aardappelen – een veelbelovend gewas dat sterk leeft in de regio.

"People, planet, chocolate"

De boodschap van COPAK is helder: mens, planeet en winst kunnen – en móeten – samen vooruitgaan.

Ze bewijzen dat ethische, duurzame en transparante cacao niet alleen mogelijk is, maar ook een levensvatbaar en schaalbaar model vormt, met een diepgaande impact.

Tot slot, op het einde van het evenement, werden de aanwezigen uitgenodigd om te proeven van de chocolade van COPAK – een zachte herinnering aan hoe solidariteit en impact smaken.

Zin in smaak én betekenis? Ontdek COPAK's chocoladerepen hier!