Is financiering echt een hefboom voor waardigheid?Hoe doeltreffend zijn financiële inclusie en microfinanciering om kwetsbaarheid te verminderen?

Voor Lore Vandewalle is financiële inclusie geen doel op zich. Bovendien gaat het om meer dan microkrediet alleen. Ook sparen en microverzekeringen spelen een belangrijke rol.

Deze instrumenten helpen gezinnen om onregelmatige inkomsten op te vangen, geleidelijk te investeren en zich beter te beschermen tegen risico’s.

Tegelijk kan een financiële dienst die niet afgestemd is op de realiteit van mensen ook ongewenste gevolgen hebben. Josh Olson illustreerde dit met een voorbeeld:

“Stel dat een klant financiële problemen heeft en zijn kind van school moet halen om een lening terug te betalen. Dan heeft die lening geen positieve, maar een negatieve impact.”

Om dat te vermijden ondersteunt VisionFund spaargroepen, waarin leden gezamenlijk een eerste financieel vangnet opbouwen. Pas wanneer zo’n groep voldoende sterk staat, verstrekt VisionFund leningen.

Als directeur van VisionFund Zambia ziet Simon Ziba dagelijks hoe deze aanpak werkt:

“Deze leningen hebben een reële impact op het leven en de waardigheid van mensen. Om te vermijden dat klanten hun lening niet kunnen terugbetalen wanneer ze ziek worden, bieden we ook gezondheidsverzekeringen aan als onderdeel van ons aanbod.”

Multidimensionale kwetsbaarheid

Deze aanpak is des te relevanter omdat kwetsbaarheid vandaag complexer is geworden.

Armoede beïnvloedt niet alleen het inkomen, maar ook gezondheid, onderwijs, huisvesting en toegang tot water, elektriciteit en andere basis-voorzieningen. Daarbovenop komen klimaatschokken, die vooral mensen treffen die al kwetsbaar zijn.

Lore Vandewalle herinnerde eraan dat vandaag 1,1 miljard mensen in multidimensionale armoede leven. Meer dan de helft van hen zijn kinderen.

Ze benadrukte ook dat kwetsbaarheid in armoedecontexten vaak bijzonder hard toeslaat. Voor iemand die in een ontwikkelingsland in armoede leeft, kunnen enkele dagen zonder inkomen al voldoende zijn om een langdurige economische schok te veroorzaken. Sommige ouders zien zich dan genoodzaakt hun kinderen van school te halen.

Microfinanciering zal armoede niet alleen oplossen. Ze kan wel helpen om kwetsbaarheid te verminderen door mensen de mogelijkheid te geven te investeren, moeilijke periodes te overbruggen, reserves op te bouwen of schokken zoals ziekte op te vangen.

Hoe kan de impact van financiële inclusie worden vergroot? Josh Olson licht toe:

“Bij VisionFund hebben we de Child Vulnerability Index ontwikkeld. Die brengt per regio in kaart aan welke risico’s kinderen en gezinnen blootgesteld worden, zoals ziekten, klimaatgebeurtenissen en andere armoedefactoren. Op basis daarvan stemmen we onze verzekeringsproducten af op de meest voorkomende risico’s.”

Kapitaal als motor voor verandering

Het debat vond plaats tegen een zorgwekkende achtergrond. Lore Vandewalle wees erop dat besparingen op ontwikkelingssamenwerking zware menselijke gevolgen kunnen hebben, met mogelijk miljoenen extra sterfgevallen tot gevolg, waaronder veel kinderen.

Simon Ziba onderstreepte daarom het belang van impactinvesteerders:

“In deze moeilijke context zijn organisaties zoals Alterfin belangrijker dan ooit. Alterfin was de eerste externe kredietverstrekker van VisionFund Zambia. Dankzij die financiering konden we ook andere partners aantrekken.”

Ook Josh Olson bleef hoopvol:

“Partners ontmoeten die echt verandering mogelijk maken en van elkaar leren, geeft moed. Voor mij is financiering een hefboom voor impact. Dat is waar we naar streven: ons kapitaal, onze tijd, onze expertise en onze netwerken inzetten om duurzame verandering te creëren in de gemeenschappen waarmee we werken.”

Tot slot benadrukte Caterina Giordano het belang van samenwerking en engagement:

“In deze uitdagende context moeten we nog beter aantonen welke impact ons werk heeft. We moeten samenwerken met organisaties zoals VisionFund, die luisteren naar mensen, innoveren en inspelen op hun behoeften. En we moeten blijven groeien samen met onze coöperanten. Samen tonen zij dat kapitaal wel degelijk verandering kan mogelijk maken, en levens kan verbeteren.”